Sarım aşamasında istiridye mantarı iklim istekleri

0
511
İstiridye Mantarı Kuluçka Dönemi

Sarım aşamasında istiridye mantarı iklim istekleri

1.      SICAKLIK

Sarım aşamasındaki en önemli parametre sıcaklıktır. Bu aşamada 2 değer sürekli olarak ölçülmeli ve takip edilmelidir. Bu değerlerden 1.si oda sıcaklığı (OS), 2. si ise kompost torbası orta noktası (KTS) sıcaklığıdır.

Yapılan çalışmalarda en hızlı misel sarım sıcaklığı 25 C derece olarak tespit edilmiştir. Ancak OS 21-24 derecede tutulmalıdır çünkü düzgün şekilde dezenfekte-pastörize edilen kompost ve kaliteli misel karışımında misel ortama hakim olmaya başladıktan itibaren sıcaklık artışına sebep olur. Bu sıcaklık artışı 5.-7. günlerde maksimum seviyeye çıkar ve bundan sonra kademeli olarak düşer.

2.      SICAKLIK TAKİBİ

KTS değeri 24-30 derecede tutulmalıdır. Eğer bu değer 32 dereceyi aşarsa OS nin 21 dereceyi geçmemesi gerekir.  Genel anlamda iyi dezenfekte/pastörize edilmiş kompost karışımlarında sıcaklığın ani şekilde 32 dereceye çıkması beklenmez. Ancak yetersiz dezenfeksiyon/pastörizasyon işlemleri sonucunda azot oranı yüksek kompost ortamında (çeper, kabuk, kavuz, kepek yüksek azotlu bileşenlerdir) enfeksiyon kaçınılmaz bir hal alır ver sıcaklık dramatik şekilde artar. Bu durumun 2 olumsuz etkisi vardır. 1. Enfeksiyondan dolayı miselin rekabet edeceği mikroorganizma sayısı artar 2. Yüksek sıcaklıktan dolayı misel kompost orta noktalarından başlayarak ölür ve yerini rekabetçi mikroorganizmalara bırakır. Sıcaklık değerleri odanın kapasitesine göre güçlü bir iklimlendirici ile yapılmalı, komposta düzgün dezenfeksiyon/pastörizasyon uygulanmalı ve en az 4 farklı noktadan ve kalibre edilmiş sensörlerle OS ve KT sürekli ölçülüp anlık müdahale yapılmalıdır.

3.      Nem-Hava-CO2

Kompostun misel tarafından kullanılması sırasında ortaya su ve karbondioksit çıkar. Bu nedenle sarım odasındaki su miktarı kompostun misel tarafından kullanılması ile artma eğilimindedir. Başka bir ifade ile yaklaşık 15 günlük sarım evresinde kompost kuru maddesinin %20 si suya dönüşür. Eğer oda içinde yeterli hava sirkülasyonu yoksa metabolik faaliyetler sonucu açığa çıkan bu su buharlaşma yapmayarak kompost torbası dışına çıkamaz. Bu durum sonucunda da torba içerisinde, özellikle alt kısımlarda, suyun sebep olduğu misel gelişimini engelleyen oksijensiz ölü noktalar sebebiyle bakteriyel enfeksiyon riski oluşur.

Torbalar odalara yerleştirildikten 4-5 gün sonra odaya dışarıdan hava verilmeden sadece oda içindeki hava sirküle edildiğinde odanın nem oranı artar. Burada dikkat edilmesi gereken oda içindeki hava sirküle edilerek oluşan bu nemin torba üzerinden buharlaşmasını sağlamak suretiyle hem kompost sıcaklığı düşürmek (elimize döktüğümüz kolonya elimizin üzerinde buharlaştığı için serinleriz) hem de su kaynaklı ölü noktaların önüne geçmektir.

10 günün sonunda sıcaklığın azalması ile hem ortaya çıkan su miktarı azalır hem de buharlaşma hızı düşer. Bu aşamadan sonra hem oda nemi hem de buna bağlı olarak kompost nemi  sarımın sonuna kadar %65 civarında tutulmalıdır.

Sarım aşamasında oda içerisinde CO2 seviyesinin belli bir düzeye kadar yükselmesinde sorun yoktur ancak genel olarak yüksek CO2 ile kompost içindeki yabancı mikroorganizmaların sebep olduğu fermantasyon kokusu karıştırılmaktadır. Eğer sarım aşamasında oda içerisinden mantarın kendi karakteristik kokusu dışında ekşi, çürümüş, alkol yada yabancı rahatsız edici bir koku geliyorsa muhtemelen bir şeyler yolundan gitmiyordur.

Mantar üretiminde sarım aşamasının sağlıklı geçilmesi hayatidir ve elde edilecek mantar verimini doğrudan etkilemektedir. Bu aşamanın başarılı geçmesinde kompost, misel, işletme dizaynı, personel hijyeni, kullanılan ekipmanlar, izleme sistemleri ve zamanında müdahale kabiliyeti gibi birçok faktör etkilidir.

Dr. Öğr. Üyesi Cemhan DOĞAN

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.